From one storyteller to another

Opdracht van Carl Hoffman

De opdracht die de Amerikaanse schrijver Carl Hoffman schreef in de Nederlandse vertaling van 'Savage Harvest'.

For Mondo Leone,

From one storyteller to another. You started the story + perhaps in a dream or a (onleesbaar) a shooting star you passed it on to me. I’m so grateful. And happy you brought me over to Utrecht.

With affection, (tekening van 'shooting star' volgens mij... normaal een vallende ster, maar deze gaat omhoog)

Carl Hoffman

October 10, 2015

Hier zitten een paar dingen in waar ik graag wat dieper op in zou willen gaan.

From one storyteller to another - Ik geloof inderdaad dat we allebei verhalenvertellers zijn.

Die 'Shooting star' - Zo gaat dat met verhalenvertellers. Je moet iets wel goed vertellen en / of mooi zeggen. Dat doet hij hier. Ik was inderdaad begonnen met jagen op het verhaal (van de verdwijning van Michael Rockefeller) maar ik ben gestopt. Hij is doorgegaan. Hij zegt nu dat ik het verhaal aan hem (in een droom of via een vallende ster of zo) doorgegeven heb. Dat zal niet zo zijn. Maar het is wel zo dat bepaalde dingen 'in de lucht' hangen. Sommige ideeën borrelen op verschillende plekken op de wereld tegelijkertijd op.

Zo dacht ik ooit dat ik een briljante woordspeling had bedacht, namelijk 'gastronaut'. Gastronaut levert in 0,4 seconden 211.000 hits op. Hahaha. En zo popte er laatst ook een idee op voor een app. Gebaseerd op het vroege drinkers-excuus: 'It's 5 o'clock somewhere in the world'. Dat je met die app kunt zien waar precies ter wereld het nu 5 uur is. En dat je het plaatselijke woord voor 'proost' ziet. Waarna je dat tegen elkaar kunt zeggen. Simpel genoeg voor een app. En die bestaat dan inderdaad ook al, zag ik in de app-store.

Vandaar dat ik geloof dat originaliteit niet iets is om na te streven. Je kunt een briljant idee hebben, maar als het per ongeluk bij iemand in Japan een half jaar eerder 'oppopte' dan ben je ineens niet origineel meer. Ik geloof daarom dat het belangrijker is om te proberen dicht bij jezelf te blijven. Om authentiek te zijn. Als je echt authentiek bent kan een Japanner dat niet nadoen. En als hij of zij net als jij authentiek is, dan is hij of zij anders dan jij.

Dat idee voor die app is wel aardig vind ik. Maar ik heb de varianten die al bestaan niet bekeken. Wie weet valt daar toch nog iets aan toe te voegen. Doordat bij onze app (want als iemand van jullie het gaat doen dan is het van ons) bijvoorbeeld de tijdgrens over de wereld beweegt.

Proostende Russische matrozen

Of doordat je filmpjes ziet van mensen die op plaatselijke wijze proost zeggen. Of lokale 'toasts' kunt lezen, zoals die ene mooie van Britse matrozen: To wives and girlfriends, may they never meet. Of weet ik wat. Maar ik ga het persoonlijk niet doen. Het staat te ver van me af.

Dat is altijd het criterium voor mij als ik op het punt sta ergens achteraan te gaan. Betekent het genoeg voor me? Ben ik bereid hier diep voor te gaan? Wil ik hier voor bloeden? Figuurlijk maar ook letterlijk?

Want bij alles wat je achternajaagt... is mijn ervaring als verhalenjager, komt het moment dat het moeilijk wordt. Dat je er alleen voor komt te staan. En als jij dan de bal laat vallen gaat niemand hem voor je oprapen. Hoffman raapte dan ook niet mijn bal op. Hij bleef rennen met zijn eigen bal. En ging diep.

Hoe diep ben je bereid bent te gaan? Dat is een interessante vraag voor jagers zoals Hoffman en ik en... Michael Rockefeller. Hij verzamelde koppensneller-kunst en betaalde uiteindelijk de ultieme prijs. Als hij het van tevoren had geweten had hij het misschien niet gedaan, maar toch.

Ik herken Hoffman's woorden dan ook helemaal:

Hunting art

Hunting art and chasing a story, they are the same. En waar hij 'treasure' schrijft bedoelt hij, net als ik, het verhaal.

Ik ben destijds niet achter het Rockefeller verhaal aangegaan omdat mijn hoofdpersoon, een Nederlandse missionaris, niet mee wilde werken en drie weken later dood was... maar dat is niet de echte reden... dat is iets dat het moeilijker maakt, maar ik had al gezegd dat het dat altijd wordt. De echte reden was dat het té gevaarlijk was. Er waren ontvoeringen door Papoea-vrijheidsstrijders, toen, in dat gebied. En zoveel betekende dit verhaal op dat moment niet voor me.

Carl en Ik hebben tot diep in de nacht zitten drinken. Elkaar een beetje aftastend, of we nou echt broeders zijn. Ik geloof het wel. Hij is ruiger en meer broodschrijver. Ik ben romantischer en kan harder lachen om mezelf. Maar ere wie ere toekomt. Hij heeft meer van het verhaal gevangen dan wie dan ook tot nu toe. Al blijf ik benieuwd naar waar ik mee thuis zou zijn gekomen.

Want dat is ook zoiets. Je brengt altijd jezelf mee, zeker een authentiek iemand. Er is nog iemand anders die over het plaatsje Otsjanep, waar Carl Hoffman's verhaal zich afspeelt, heeft geschreven en dat is Tobias Schneebaum:

Schneebaum

Schneebaum was (hij is dood) antropoloog en homo. Hij vond het juist geweldig daar omdat seksualiteit er heel anders 'werkt' dan in de westerse wereld.

Schneebaum met vriend

Hij liep de hele dag in zijn blote kont en had er een vriend.

De ene jager is de andere niet. Dus wie weet wat ik (wiens schatgraafavontuur een kruising is tussen The Da Vinci Code en Buurman en Buurman) geschoten zou hebben.

Maar dat gaan we waarschijnlijk nooit weten. Want ik begrijp dat de hele Asmat drooggelegd is (wat alcohol betreft dan, verder is het nog steeds een groot moeras) en dat de Papoea's de hele dag door alleen maar roken. En delen van de wereld waar het nooit 5 uur is... zoals sommige stukken woestijn, daar ga ik liever niet heen.

Jager Carl is naar Bali en vandaar naar Borneo achter weer een verhaal over primitieve kunst aan.