Kleine kinderen tekenen zonder vrees.
Die onbevangenheid verliezen ze.
We.
Mijn dochter ging vroeger wel eens met een wasknijper in haar haren naar de lagere school. Op een gegeven moment dan gebeurt dat niet meer. Dat komt, onder andere door die ellendige 'peer-groep'. Ik heb wel eens tegen haar gezegd: 'Maar de meeste anderen worden grijze muizen. Waarom zou je daar op willen lijken?' Maar zo werkt dat op die leeftijd helaas niet.
Picasso zei: 'In ieder kind is een kunstenaar. De moeilijkheid is het te blijven als je groot wordt.'
Dus de volgende keer dat je een volwassene hoort zeggen: 'Ja, dat kan mijn neefje van drie ook.' Dan zeg jij: 'Ja, maar jij niet meer.'
Een jonge vrouw heeft een idee dat duizenden voor haar ook hadden: Ik zet een krabbel bij het huis van Julia (not) in Verona
Dan nog iets over creatief zijn. Vaak wordt originaliteit als 'het hoogste' gezien. Maar als ik een ge-wel-dig en origineel idee heb en iemand in Japan heeft precies datzelfde idee 5 minuten eerder... ben ik dan niet meer origineel? Originaliteit zegt ook iets over de anderen.
Daarom is het volgens mij beter om te streven naar authenticiteit. Jezelf zijn. Wat daar is maar één van. En als je dat durft - durft niet iedereen - en doet - doet ook niet iedereen - dan komt - als het goed is en als er inderdaad maar één van jou is - originaliteit vanzelf mee.
Lang geleden, toen ik nog landschapsarchitectuur studeerde, leerde ik: Elk idee is een dubbeltje waard. Op zich niet zoveel dus. Het gaat er om wat je er mee doet. Op de kunstacademie leerde ik weer: Het allerbelangrijkste talent dat er bestaat is het talent om je talent te gebruiken.
En dit kan allemaal een probleem zijn bij goede ideeën die te complex of groot zijn voor jou om in je eentje uit te voeren. Dan moet je anderen vinden. Die weer kunnen gaan rennen met jouw idee. Of het gewoon helemaal niet gaan doen.
Dus het beste idee dat jij kunt hebben is het idee dat jij het beste kunt uitvoeren.
Een bevriende auteursrecht-juriste (die mij door haar uitspraken ook wel eens in de problemen heeft gebracht toen ik die letterlijk citeerde en gecanceld werd) zegt dat je meer dan een idee moet hebben. Je moet er al iets van gemaakt hebben.
Ik heb wel eens het idee gehad: een aanslaggevoelige toeter in de auto! Dan kun je ook heel zachtjes en subtiel naar iemand (die je leuk vindt bijvoorbeeld) toeteren. En hem of haar niet de stuipen op het lijf jagen. Goed idee, toch? Maar dat krijg ik echt niet geïmplementeerd.
Door over schatgraven / op avontuur in jezelf / het creatieve proces?
Of terug? Dan moet je op de X klikken.
Nogmaals, ik geloof dat iedereen creatief is of kan zijn. Alleen sommigen kunnen dat beter dan anderen, zoals met alles. Maar het is voor iedereen leuk om daar in te groeien. Jezelf verrassen is prachtig.
Ja! Iedereen kan creatief zijn. Net zo goed als iedereen een foto kan maken en die recht ophangen. Toch?
Foto van een foto op de WC in een piepklein restaurant in Reims, ik denk dat het de moeder was van de kok, die ook de enige persoon is die daar werkt en dus ook de ober is
En scheef heeft ook wel iets.
Toen ik in mijn hoofd bezig was met het gastcollege dat ik ging geven over het creatieve proces liep ik door een parkje bij mij in de buurt. En ik dacht: Wat ligt die kat raar...
En toen zag ik... die kat is aan het jagen. Die kat wil de duif! Dit is het fotootje dat ik er met mijn telefoon van maakte. Niet zo goed. Daarna pakte ik mijn serieuze toestel maar dat hoorde de kat en toen ging hij of zij weg.
En toen dacht ik: Maar dit is het creatieve proces! Op meerdere manieren. Dit is een metafoor. De kat heeft een instinctief en tamelijk kansloos plan. Hij of zij gaat iets proberen, dat gaat waarschijnlijk mislukken en daarvan gaat hij of zij weer leren.
Maar ook op een andere manier. Doordat ik er mee bezig ben zie ik het, als een metafoor. Je moet een kans herkennen als hij zich voordoet. Ik herkende de kans, maar het ging te snel en ik had mijn spullen niet op orde. En ik was uiteindelijk eigenlijk te laat. Ik kan het wel als voorbeeld gebruiken. Maar de foto is niet goed.
Duiven kunnen heel dom zijn, deze foto is dan wel weer goed, maar ik had de tijd, de duif ging nergens heen
Maar wie weet, misschien was de duif ziek of dom zoals duiven kunnen zijn en zou de kat toch succes hebben gehad... als ik er geen foto van had willen maken. Dat is ook creatief proces. Je weet het van tevoren niet. Als je het van tevoren al precies weet dan is het misschien een proces, maar niet creatief.
FOUTEN MAKEN
Jonge mensen (studenten) zijn bang om fouten te maken hoor ik vaker. Dat is gevaarlijk als het om het creatieve proces (en dat niet alleen) gaat. Je zult namelijk fouten maken. Daar moet je niet bang voor zijn, dat is juist interessant. Zo leer je. Zo groei je. Ook al doen ze soms pijn. Je kunt niet gepokt en gemazeld zijn zonder daadwerkelijk de pokken en de mazelen te hebben gehad. Ik ben voor vaccinatie, maar je begrijpt wat ik bedoel. Er zijn jonge mensen die naar een therapeut gaan omdat ze overbeschermd zijn opgevoed.
Ik heb het vaak meegemaakt in de muziek. Iemand maakt een fout en per ongeluk is het resultaat veel mooier dan de bedoeling was. Als iedereen bang zijn partijtje staat te af te werken gaat er niks gebeuren. Op creatief en muzikaal gebied in elk geval. Je moet op z'n minst vol voor die partij durven te gaan.
Een les uit het motorrijden: Als je bang bent om te vallen ga je verkrampt rijden en is de kans groter dat je valt.
En dan nog een laatste les. Uit de muziek. Een idee verandert in het begin. Een melodietje ontstaat. Bijvoorbeeld 's avonds laat, op de bank, samen met wat akkoorden. De volgende dag weet je het niet precies meer en kom je, gravend in je geheugen, tot ongeveer hetzelfde, maar dan anders. Simpeler vaak. Sterker. Je probeert er woorden bij en het ene woord past er beter op dan het andere. Daardoor verandert alles weer.
Het kristalliseert zich uit.
Als het goed is, groeit het. Als het goed is weet je de melodie ook nog de volgende dag. Als je hem de volgende dag vergeten bent, dan was 'ie niet goed. Daarom pas ik op met iets direct op mijn telefoon opnemen. Vaak weet ik de volgende dag dan ook niet meer wat ik bedoelde. Drank speelt dan vaak ook een rol hahaha. Daarom is de geheugen-test goed.
Niet te snel vastleggen. Eerst laten rijpen.
Water geven, laten groeien.
Ook de grootste boom groeide uit een klein en kwetsbaar zaadje. Maar niet ieder zaadje wordt een boom.
Een zaadje kan op een betonnen parkeerplaats vallen.
Daarom is het belangrijk om een vruchtbare bodem te hebben. En daarvoor is op creatief gebied belangrijk dat 'het stroomt'. Dat je open staat en niet op slot zit. Gewoon spelen. Niet bang zijn. Je was als kind ook niet bang.
Je kon het. Niet bang zijn. Ook al beheerste je de materie totaal niet.
En die uitspraak van Pipi Langkous waar je nu aan denkt, die schijnt niet van haar te zijn geweest.
Blijf je nog even in de diepte? Ga dan naar DINGEN MAKEN
